Overslaan naar inhoud

Risicobereidheid: Hoog ↔ Gematigd

Hoe comfortabel zijn we met onzekerheid en risico?


Risico is onderdeel van het dagelijks werk. We nemen beslissingen met onvolledige informatie, proberen nieuwe aanpakken uit en moeten soms handelen voordat alle mogelijke gevolgen bekend zijn. Wat verschilt, is hoe comfortabel mensen zijn met onzekerheid en hoeveel risico zij acceptabel vinden bij het nemen van beslissingen en het ondernemen van actie.

Sommige mensen voelen zich prettig bij het zetten van stappen ondanks onzekerheid. Zij kunnen het nemen van afgewogen risico's zien als een noodzakelijk onderdeel van innovatie, leren en vooruitgang. Anderen geven er de voorkeur aan om onzekerheid eerst zoveel mogelijk te verkleinen voordat zij een beslissing nemen. Voor hen kunnen het verzamelen van meer informatie, het overwegen van mogelijke gevolgen en het beperken van risico's belangrijke onderdelen zijn van zorgvuldig werken.

Geen van beide benaderingen is per definitie beter. De belangrijke vraag is hoe mensen onzekerheid inschatten en welk niveau van risico zij passend vinden bij het nemen van beslissingen en het ondernemen van actie.

Twee verschillende voorkeuren

Aan de ene kant van deze dimensie staat een grotere bereidheid om risico te nemen. Mensen kunnen zich comfortabel voelen bij het nemen van beslissingen zonder dat alle informatie beschikbaar is en onzekerheid zien als een onvermijdelijk onderdeel van vooruitgang. Iets nieuws proberen, experimenteren en de mogelijkheid van mislukking accepteren kan worden gezien als noodzakelijk om verder te komen.

Aan de andere kant staat een meer gematigde benadering van risicobereidheid. Mensen kunnen er de voorkeur aan geven om mogelijke gevolgen eerst goed te begrijpen voordat zij zich aan een bepaalde koers verbinden. Informatie verzamelen, alternatieven overwegen en onzekerheid verkleinen kunnen worden gezien als belangrijke stappen om tot een verantwoorde beslissing te komen.

Dit zijn geen twee vaste typen mensen. Iemand kan in de ene situatie gemakkelijk risico nemen en in een andere situatie voorzichtiger zijn, afhankelijk van wat er op het spel staat, hoeveel ervaring iemand heeft en hoe de organisatie met risico omgaat. De dimensie helpt zichtbaar te maken hoe we doorgaans met onzekerheid omgaan en welke verwachtingen daaruit kunnen voortkomen.

Hoe kan dit eruitzien op het werk?

Het verschil kan vooral zichtbaar worden wanneer mensen beslissingen moeten nemen zonder precies te weten wat er daarna zal gebeuren.

Bij het nemen van een beslissing kan de ene persoon zich prettig voelen bij het nemen van een besluit op basis van de beschikbare informatie, terwijl een ander liever eerst meer gegevens verzamelt. Wat de één ziet als daadkrachtig handelen, kan voor de ander voorbarig voelen.

Bij het uitproberen van een nieuwe aanpak kan een collega experimenteren zien als een waardevolle manier om te leren, ook als de uitkomst onzeker is. Een ander wil de aanpak misschien eerst op kleinere schaal testen of duidelijkere voorwaarden vaststellen voordat deze breder wordt toegepast.

Bij veranderingen kunnen sommige mensen zich gemakkelijk aanpassen terwijl de omstandigheden zich ontwikkelen. Anderen willen eerst een duidelijker beeld hebben van de richting, mogelijke gevolgen en beschikbare alternatieven voordat zij van koers veranderen.

Wanneer iets misgaat, kunnen verschillen in risicobereidheid eveneens zichtbaar worden. De één kan een mislukking zien als een logisch onderdeel van experimenteren en zich vooral richten op wat ervan geleerd kan worden. De ander kan meer nadruk leggen op het begrijpen van de oorzaak en op de vraag hoe vergelijkbare risico's in de toekomst kunnen worden voorkomen.

Wanneer voorkeuren elkaar ontmoeten

Verschillende verwachtingen over risico kunnen gemakkelijk tot misinterpretaties leiden.

Iemand die gemakkelijk risico neemt, kan een voorzichtiger collega ervaren als afwachtend, overdreven voorzichtig of weinig bereid om vooruit te gaan. De meer voorzichtige collega kan dezelfde persoon ervaren als impulsief, onvoldoende grondig of te bereid om onnodige risico's te accepteren.

Beiden kunnen vanuit hun eigen perspectief passend reageren.

Het verschil zit voor een deel in wat zij nodig vinden voordat handelen gerechtvaardigd is. De één kan onzekerheid zien als iets dat je kunt managen terwijl je vooruitgaat. De ander kan het verkleinen van onzekerheid zien als een voorwaarde voor verantwoord handelen.

Wanneer we erkennen dat anderen risico anders kunnen inschatten, kunnen we nieuwsgieriger worden naar wat zij meewegen, wat zij als belangrijk beschouwen en waarom zij een bepaald niveau van risico passend vinden.  

Van bewustwording naar interculturele vaardigheden

De dimensie Hoog ↔ Gematigd maakt iets zichtbaar dat gemakkelijk verkeerd kan worden geïnterpreteerd: mensen kunnen verschillende verwachtingen hebben over hoeveel onzekerheid acceptabel is bij het nemen van beslissingen en het ondernemen van actie.

Het herkennen van deze verschillen is een eerste stap. De echte interculturele vaardigheid ontstaat wanneer we die bewustwording kunnen gebruiken in ons dagelijks werk: bij het nemen van beslissingen, het introduceren van nieuwe ideeën, het reageren op veranderingen, het experimenteren met nieuwe aanpakken of het inschatten van mogelijke gevolgen.

Het doel is niet om meer of minder bereid te worden om risico te nemen. Het gaat erom te herkennen wat de situatie vraagt, te begrijpen dat anderen onzekerheid anders kunnen inschatten en bewust te kiezen hoe we daarop reageren.

Nuttige generalisaties — geen labels

De dimensie Hoog ↔ Gematigd beschrijft mogelijke voorkeuren in de manier waarop mensen op het werk omgaan met onzekerheid en risico. De dimensie bepaalt niet of iemand moedig, voorzichtig, innovatief of verantwoordelijk is.

Iedere professional werkt vanuit verschillende rollen, organisaties en situaties. De mate waarin iemand bereid is risico te nemen, kan afhangen van de mogelijke gevolgen, de ervaring van de persoon, de beschikbare informatie en de verwachtingen binnen de organisatie.

De waarde van deze dimensie ligt dan ook niet in het plaatsen van mensen aan een bepaalde kant van een schaal, maar in het openen van een gesprek over hoe we onzekerheid inschatten, welk risico we acceptabel vinden en wat we van elkaar nodig hebben wanneer beslissingen moeten worden genomen.

Hoe werkt dit binnen jouw team?


De Mazzi-Inc. Cultural Profiler maakt culturele voorkeuren zichtbaar die van invloed kunnen zijn op hoe mensen omgaan met onzekerheid, beslissingen nemen, reageren op veranderingen en risico's inschatten op het werk.


Ontdek de Mazzi-Inc. Cultural Profiler







Wil je dit onderwerp verder verkennen?

Ontdek de culturele dimensies in de praktijk en lees onze blogs over dit onderwerp.

Your Dynamic Snippet will be displayed here... This message is displayed because you did not provide both a filter and a template to use.

Blijf op de hoogte

Ontvang praktische inzichten, praktijkvoorbeelden en nieuwe perspectieven op interculturele samenwerking, leiderschap en organisatiecultuur.

Een paar keer per jaar delen wij zorgvuldig geselecteerde artikelen, praktijkervaringen en inzichten die mensen, teams en organisaties helpen effectiever samen te werken over verschillen heen.

Thanks for registering!